Kategori: Makaleler

What is the Difference Between Imperialism and Irredentism? An Anthropological Exploration A Cultural Anthropologist’s Invitation: Exploring the Layers of Human Identity As an anthropologist, I find myself captivated by the rich diversity of human cultures and the complexities of identity that shape our world. Every society is built on intricate webs of relationships, rituals, symbols, and histories, each contributing to a community’s understanding of itself and its place in the world. These cultural dynamics are not just personal; they extend into the political realm, where powerful ideologies and movements seek to reshape or redefine borders, influence identities, and transform societies.…

Külbastı Hangi Yöreye Ait? Anadolu’dan Modern Sofralara Uzanan Bir Lezzet Yolculuğu Küçük bir şehirde yaşayan bizler için yemek, sadece karın doyurmaktan çok daha fazlası. Ailemizin, arkadaşlarımızın, çocukluğumuzun ve köklerimizin izlerini taşır. Bugün sizlerle birlikte bu izlerden birine, yani Külbastı’nın hangi yöreye ait olduğuna dair düşündürücü bir yolculuğa çıkmak istiyorum. Gelin, beraber keşfedelim: Külbastı’nın kökenleri neler, günümüzde nasıl bir yansıma buluyor ve gelecekte nerelere uzanabilir? Kökenler: Külbastı’nın Doğuş Hikâyesi Külbastı, ana dilinde “kül‑bastı” yani “külde basılmış”, “kızgın yüzeyde mühürlenmiş” anlamına gelen sözcüklerden türemiş. Geleneksel olarak etin yüksek ısıda kısa sürede mühürlenip içinin sulu kalmasıyla hazırlanıyor. ([https://yemek.com][1]) Bu yöntem, özellikle hayvancılığın yoğun…

İndirgeyici Özellik: Edebiyatın Derinliklerine Yolculuk Kelimenin Gücü ve Anlatının Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, kelimelerle şekillenen bir dünyadır; her bir kelime, bir anlamı taşır ve bir evreni içinde barındırır. Anlatılar, yalnızca kelimelerin bir araya gelmesinden ibaret değildir, aynı zamanda bir düşüncenin, bir duygunun ya da bir dünyanın ifadesidir. Bir edebiyatçının gözünden bakıldığında, her metin bir yolculuktur ve bu yolculuk, zaman zaman anlatıların içsel yapısındaki ironi ve derinliklerle zenginleşir. Ancak bu yolculuğun başından sonuna kadar, edebiyatın temel özelliklerinden biri olan “indirgeyici özellik” sıklıkla karşımıza çıkar. İndirgeyici özellik, bir karakterin, olayın ya da temanın karmaşıklığından arındırılarak daha basit, daha anlaşılır ya da daha tekdüze…

Bulut Gaz mı Sıvı mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Adalet Perspektifinden Bir Bakış Herkes gökyüzüne bakar, ama bir bulutun ne olduğunu düşündüğümüzde, farklı bakış açıları ve anlamlar ortaya çıkabilir. Bugün, size oldukça alışılmadık bir soru sormak istiyorum: Bulut gaz mı sıvı mı? Hadi gelin, bu fiziksel fenomenin ardında yatan daha derin dinamikleri birlikte keşfedelim. Ama sıradan bir fiziksel analiz yapmayacağız. Aksine, bu soruya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla yaklaşacağız. Birçok konuyu derinlemesine düşündüğümüzde, bazen bilimsel olgular bile farklı bir perspektif kazanabiliyor. Bulutlar gibi… — Kadınlar: Empati ve Toplumsal Etkilerle Yaklaşım Kadınlar, genellikle bir olayın ya da durumun…

Maymun Poposu Neden Kırmızı? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyaset Bilimi Perspektifi Doğadaki Gösteriler ve Toplumsal Yapılar: Maymunların Kırmızı Poposu Üzerine Düşünceler Doğa, sadece biyolojik çeşitliliğin bir yansıması değil, aynı zamanda güç, iktidar ve toplumsal düzenin nasıl işlediğini anlamamız için önemli bir alan sunar. Birçok canlı türü, hayatta kalma ve üreme stratejilerini toplumsal yapıları üzerinden şekillendirir. Peki ya maymun poposunun kırmızı olması? Bu biyolojik özelliğin, yalnızca bir renk değişimiyle ilgili olup olmadığına mı odaklanmalıyız, yoksa bu durum, toplumların güç dinamiklerini, cinsiyet rollerini ve ideolojik yapılarını yansıtan bir gösterge mi? Maymunların poposunun kırmızı olması, aslında doğadaki güç ilişkilerinin, sosyal hiyerarşilerin…

Kan Serumu Nasıl Takılır? Bir Damara Giden Yolculuğun Komik ve Öğretici Rehberi Evet sevgili okuyucu, bugün biraz iğneli bir konumuz var. Kulağa ciddi gelebilir ama söz veriyorum: bu yazı ne hemşire korkusu ne de damar kaçırma travması yaratacak. Tam tersine, kan serumu takmanın hem bilimsel hem de eğlenceli yönlerini konuşacağız. Çünkü neden olmasın? Sonuçta damar yoluna sıvı göndermek kadar ciddi bir işlemi bile biraz mizahla anlatabiliriz, değil mi? Serumun Sahneye Çıkışı: “Ben Geldim, Şifaya Hazırım!” Öncelikle ne yaptığımızı bilelim: Kan serumu dediğimiz şey, damar yoluyla vücuda verilen bir sıvıdır. İçinde su, elektrolit, vitamin ve bazen ilaçlar bulunur. Amacı, vücudu toparlamak,…

Resimde Gölgelendirme Nedir? Işığın ve Kimliğin Antropolojisi Bir antropolog olarak her kültüre, her çizgiye ve her renge aynı soruyla yaklaşırım: “Bu iz, hangi insan deneyimini taşır?” Resim sanatı, yalnızca biçimlerin değil, toplumların da hikâyesini anlatır. Gölgelendirme dediğimiz teknik, yüzeyde bir estetik unsur gibi görünse de aslında insanın ışıkla kurduğu ilişkiyi temsil eder. Işığı, gölgeyi ve derinliği anlamak, bir uygarlığın dünyayı nasıl gördüğünü anlamak demektir. Bu yazıda, resimde gölgelendirme kavramını yalnızca sanatsal değil, antropolojik bir bakışla ele alacağız. Gölgelendirmenin kökeni: Mağara duvarlarından ışığın metafiziğine İlk insanlar, karanlık mağaraların duvarlarına hayvan figürleri çizerken, ellerindeki meşalenin ışığı gölgeler yarattı. O gölgeler, figürlere yaşamın…

Pedin İngilizcesi Ne? Bir Felsefi Bakış Açısı Bir Filozofun Gözüyle “Ped” Kavramı Felsefe, insanın varoluşunu, dünyayı ve dilin anlamını anlamaya çalışırken, her bir kelimeyi bir kapı olarak düşünmek gerekir. İnsanın dil aracılığıyla düşündüğünü ve düşündükçe dünyanın da şekillendiğini söylesek yanlış olmaz. Peki, “ped” kelimesi, yani Türkçede yaygın olarak “ped” olarak bilinen, ancak İngilizce karşılığını çoğu zaman gözden kaçırdığımız bu kavram, neyi anlatır? Bu soruyu sormak, aslında bir anlam arayışıdır. Etimolojik olarak, “ped” kelimesi, Latince “pes, pedis” kelimesinden türetilmiştir ve “ayak” anlamına gelir. Fakat, bu kelimenin bir bağlamda nasıl bir anlam kazandığını, günlük hayatta nasıl işlediğini, özellikle dilbilimsel ve felsefi açıdan…

Mavi Yaka Kime Denir? Ekonominin Görünmeyen Temel Taşları Ekonomist gözüyle dünyaya baktığımızda, her tercih bir maliyet, her kaynak bir sınırlılıktır. Toplumları ayakta tutan üretim ilişkileri, yalnızca sermaye sahiplerinin ya da yöneticilerin kararlarıyla değil; emeğini, zamanını ve gücünü ortaya koyan insanların katkısıyla şekillenir. Bu çerçevede, modern ekonominin görünmeyen ama en sağlam sütunlarından biri olan mavi yaka kavramı, üretimin kalbinde yer alır. Peki, mavi yaka kime denir ve bu kavram günümüz ekonomisinde neden bu kadar kritik bir yere sahiptir? Mavi Yaka Nedir? Ekonomik Tanım ve Tarihsel Arka Plan Mavi yaka, genellikle bedensel emekle çalışan işçileri tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. Fabrika çalışanları,…

Hayıt Balı Ne Demek? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Ekonomi, sınırlı kaynakların en verimli şekilde nasıl kullanılacağını anlamaya çalışır. Her birey, toplum ve devlet, farklı kararlar alırken, karşı karşıya oldukları fırsatlar ve riskler arasında denge kurmak zorundadır. Kaynaklar sınırlıdır, fakat talepler sonsuzdur. Bu ikilem, ekonomik kararların temeli olup, insanların ve toplumların neyi tercih edeceğini, neyi tercih etmeyeceklerini belirler. Bu yazıda, tarihsel ve kültürel olarak önemli bir ürün olan hayıt balını, piyasa dinamikleri, bireysel tercihler ve toplumsal refah açısından ele alacağız. Peki, hayıt balı ne demek ve ekonomik açıdan ne tür anlamlar taşıyor? Hayıt Balı Nedir ve Nerelerde Kullanılır? Hayıt balı, özellikle…