Yaratıcı Baskı Tüyoları Yazılar

Dorse Nedir? Taşımacılığın Görünmeyen Gücü İstanbul’da her gün işe giderken yollarda gördüğüm büyük araçların çoğuna aslında çok dikkat etmezdim. Ta ki bir gün TEM Otoyolu’nda önümde ilerleyen uzun bir taşıma aracının arkasındaki bölüme bakıp “Bu devasa bölüm aslında nasıl çalışıyor?” diye düşünene kadar. Kamyonları, tırları ve özellikle arkalarındaki büyük yük bölümlerini hep bir bütün olarak görürüz. Oysa taşımacılık dünyasında her parçanın ayrı bir görevi vardır. İşte bu noktada dorse kavramı karşımıza çıkar. Dorse nedir? En basit anlatımıyla dorse, bir çekiciye bağlanarak taşımacılık yapan, kendi motoru olmayan ve yük taşımak için kullanılan özel taşıma ünitesidir. Günlük hayatta çoğu kişi tırın tamamına…

Herkese merhaba! Batimatbaa olarak bugün 100 metrekare evin deprem sigortası ne kadar konusunda kapsamlı bir değerlendirme sunuyoruz. 100 Metrekare Evin Deprem Sigortası Ne Kadar? Psikolojik Bir Mercekten Güvence Arayışımız Deprem sigortası fiyatlarını araştırırken insanların yalnızca rakamlarla ilgilenmediğini fark etmek bana her zaman ilginç gelmiştir. Bir evin metrekaresi, yapı tarzı, bulunduğu şehir ve sigorta bedeli elbette hesaplamanın temel parçalarıdır. Ancak “100 metrekare evin deprem sigortası ne kadar?” sorusunun arkasında çoğu zaman çok daha derin bir insan hikâyesi bulunur. Bir kişi bu soruyu sorarken aslında yalnızca bir prim tutarını öğrenmek istemeyebilir. Belirsizlikle nasıl başa çıktığını, geleceğe ne kadar hazır olduğunu, ailesini koruma…

Laz Ziya Asiye’yi Neden Astı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Değerlendirme Batimatbaa olarak bu yazımızda “Laz Ziya asiyeyi neden astı” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! “Laz Ziya asiyeyi neden astı?” sorusu, yalnızca bir dizi sahnesinin ya da kurgusal bir karakter kararının açıklanması gereken basit bir olay değildir. Bu soru, Türkiye’de aile, namus, erkeklik, güç ilişkileri ve kadınların toplum içindeki konumu üzerine daha geniş bir tartışmanın kapısını açar. Bir karakterin aldığı sert kararın arkasındaki toplumsal kodlara baktığımızda, aslında yıllardır farklı kesimlerin hayatını etkileyen bazı davranış kalıplarını da görürüz. İstanbul’da yaşayan ve sivil toplum alanında çalışan biri olarak sokakta,…

Sürekli Verilere Örnekler Nelerdir? Ekonomide Akışların, Tercihlerin ve Değişimin Ölçülmesi Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada her seçim, farkında olsak da olmasak da başka bir ihtimalden vazgeçmek anlamına gelir. Bir insanın sabah işe giderken harcadığı zaman, bir ailenin gelirini nasıl paylaştırdığı ya da bir devletin bütçesini hangi alanlara yönlendirdiği aynı ekonomik gerçeğin farklı yüzleridir: elimizdeki kaynaklar sonsuz değildir ve yapılan her tercih bir sonuç doğurur. Bu sonuçları anlamaya çalışırken ekonominin en önemli araçlarından biri veridir. Ancak her veri aynı yapıya sahip değildir. Bazı veriler belirli kategorilere ayrılırken bazıları ölçüm skalası üzerinde kesintisiz biçimde değişebilir. Ekonomide bu tür verilere sürekli veriler adı…

Kaynakların Kıtlığı ve Gündelik Bir Soru: Kaldırım Taşı Kaç Kilo Gelir? Her gün yürüdüğümüz kaldırımlar, toplumsal yaşamın ayrışmaz bir parçası. Ancak bir kaldırım taşının kaç kilo geldiğini sormak, sadece inşaat mühendisliğinin bir mese­lesi değil; kaynakların kıt olduğu bir dünyada mikro ve makro ekonomik kararların nasıl alındığını anlamanın sade bir yoldur. Her seçim, fırsat maliyeti taşır ve tüm bu taşların toplamı bir toplumun refahını şekillendirir. Bu yazıda “kaldırım taşı kaç kilo gelir?” sorusunu ekonomik mercekle ele alacağım. Sadece malzeme ağırlığını ölçmekle kalmayacağız; bu sorunun mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından ne anlama geldiğini; piyasa dinamikleri, kamu politikaları ve toplumsal refahla ilişkisini…

Giriş: Bedeni Anlamaya Çalışırken Toplumu Okumak İnsan bedeni üzerine düşünmek, çoğu zaman yalnızca biyolojik bir alanı incelemek gibi görünür. Oysa beden, aynı zamanda toplumun sessiz bir arşividir; normların, korkuların, değerlerin ve güç ilişkilerinin yazıldığı bir yüzeydir. Bir insanın kanına, hücrelerine, hastalıklarına bakarken aslında yalnızca “tıbbi” bir gerçeklik değil, aynı zamanda kültürel bir anlamlar ağıyla karşılaşılır. Bu yüzden “Beyaz kan adı nedir?” sorusu yalnızca bir biyoloji sorusu değil; aynı zamanda bilginin nasıl üretildiği ve toplumda nasıl dolaşıma girdiğiyle ilgili bir sorudur. Bu yazı, bedeni yalnızca biyolojik bir mekanizma olarak değil, toplumsal yapıların kesiştiği bir alan olarak anlamaya çalışan bir perspektiften ilerliyor.…

Avangardın İzinde: Kültürlerin Değişen Yüzünü Anlamaya Davet Farklı toplumların dünyayı nasıl anlamlandırdığını keşfetmek, insan deneyiminin ne kadar geniş ve yaratıcı olduğunu görmek için eşsiz bir yolculuktur. Bir kültürde sıradan görünen bir davranışın başka bir toplumda güçlü bir sembolik anlam taşıyabildiğini fark ettiğim anlar, bana insanlığın tek bir hikâyeden ibaret olmadığını yeniden hatırlattı. Bir köy meydanındaki kutlama, bir ailenin kuşaklar boyunca aktardığı anlatı ya da gençlerin yeni bir müzik tarzıyla kendilerini ifade etme biçimi; hepsi kültürün sürekli dönüşen canlı bir yapı olduğunu gösterir. Bu dönüşüm noktalarını anlamaya çalışırken karşımıza çıkan önemli kavramlardan biri avangard kuramdır. Genellikle sanat, edebiyat ve estetik hareketlerle…

192’nin Karekökü Nedir? Bilimsel Bir Bakışla Karekök Kavramını Anlamak Matematikte bazı sayılar vardır ki ilk bakışta biraz gizemli görünebilir. Özellikle karekök konusu, öğrencilerin sık sık “Bu sayı nereden geliyor?” diye düşündüğü alanlardan biridir. Aslında karekök, karmaşık bir işlem olmaktan çok bir sayının kendisiyle çarpıldığında hangi değeri verdiğini bulma yoludur. Peki 192’nin karekökü nedir? Bu sorunun cevabını yalnızca bir sonuç olarak görmek yerine, arkasındaki matematiksel mantığı anlamak çok daha değerlidir. Çünkü karekök kavramı; geometri, fizik, mühendislik ve günlük hayatta yapılan birçok hesaplamanın temelinde yer alır. Bir araştırmacı olarak matematiğe yalnızca formüllerden oluşan bir alan gibi değil, evreni anlamamıza yardımcı olan bir…

2 km koşmak kaç dakika sürer? Öğrenme, beden ve zihnin birlikte geliştiği bir yolculuk İnsan bazen basit görünen bir sorunun içinde beklenmedik derinlikler buluyor. “2 km koşmak kaç dk sürer?” sorusu da bunlardan biri. İlk bakışta yalnızca fiziksel performansa dair kısa bir hesaplama gibi duruyor. Oysa biraz düşününce bunun; öğrenme süreçleri, motivasyon, bireysel farklılıklar ve hatta toplumsal eğitim anlayışıyla doğrudan ilişkili olduğu görülüyor. Bir insanın 2 kilometreyi kaç dakikada koştuğu yalnızca kondisyonuyla açıklanamaz. Nasıl öğrendiği, kendini nasıl motive ettiği, başarısızlıkla nasıl başa çıktığı ve bedenini nasıl dinlediği de bu sürecin parçasıdır. Belki de eğitim dediğimiz şey tam burada başlıyor: İnsan…