Kategori: Makaleler

Kayseri’nin Soğuk Sabahlarında Başlayan Bir Hikâye Kayseri’de sabahlar serttir. Hava keskin bir bıçak gibi yüzüne çarpar, nefes aldığında ciğerine işleyen bir soğuk olur. 25 yaşındayım ve hâlâ bu şehrin sabahlarına alışabilmiş değilim. Ama belki de alışmak istemiyorum. Çünkü bazı şeyler insana acı verdiği için değil, hatırlattığı için değerlidir. O gün de öyle bir sabahtı. Uyanır uyanmaz annemin mutfakta çıkardığı çatal sesi, babamın televizyonu açarkenki o düşük sesi ve içimde açıklayamadığım bir huzursuzluk vardı. Günlüğüme her sabah birkaç satır karalardım ama o gün elim kaleme gitmedi. Çünkü o gün, hayatımın yönünü değiştiren bir telefon geldi. “Komando Asayiş nedir?” diye başlayan bir…

Kayseri’nin Soğuk Sabahlarında Başlayan Bir Hikâye Kayseri’de sabahlar serttir. Hava keskin bir bıçak gibi yüzüne çarpar, nefes aldığında ciğerine işleyen bir soğuk olur. 25 yaşındayım ve hâlâ bu şehrin sabahlarına alışabilmiş değilim. Ama belki de alışmak istemiyorum. Çünkü bazı şeyler insana acı verdiği için değil, hatırlattığı için değerlidir. O gün de öyle bir sabahtı. Uyanır uyanmaz annemin mutfakta çıkardığı çatal sesi, babamın televizyonu açarkenki o düşük sesi ve içimde açıklayamadığım bir huzursuzluk vardı. Günlüğüme her sabah birkaç satır karalardım ama o gün elim kaleme gitmedi. Çünkü o gün, hayatımın yönünü değiştiren bir telefon geldi. “Komando Asayiş nedir?” diye başlayan bir…

FTR Ultrason Nedir? Günlük Hayatla İç İçe Bir Tıp Teknolojisine Yakından Bakış Eskişehir’de üniversite kampüsünün sabah kalabalığını izlerken bazen insanın aklına çok tuhaf sorular geliyor. Bir gün kantinde kahvemi içerken yan masada iki kişi “FTR ultrason nedir?” diye tartışıyordu. Biri bunu sıradan bir görüntüleme yöntemi sanıyor, diğeri ise fizik tedaviyle bağlantısını açıklamaya çalışıyordu. İkisini de dinlerken şunu fark ettim: Tıp dünyasında çok teknik görünen bazı şeyler aslında günlük hayatla inanılmaz bağlantılı. Ben 27 yaşında, üniversitede araştırma yapan biriyim. Laboratuvarla ders arasında gidip gelirken şunu çok net gördüm: insanlar bir şeyin adını duyunca genelde gözünde büyütüyor. Oysa FTR ultrason dediğimiz şey,…

Giriş: Bir yüzeyin altında saklı sorular Bir gün park etmiş bir arabanın kaportasına bakarken şu düşünce akla gelebilir: Bu parlak yüzey, gerçekten zamanı durdurabilir mi? Güneşin yıllar içinde bıraktığı izleri engellemek mümkün mü, yoksa sadece erteleniyor mu? “Araba boya koruma güneş yanığını engeller mi?” sorusu, ilk bakışta teknik bir detay gibi görünür. Ancak biraz daha derine inildiğinde, bu soru bizi etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel alanlarına doğru sürükler. Bir yüzeyi korumak, aslında neyi korumaktır? Bilmek dediğimiz şey, gerçekten bilmek midir, yoksa yalnızca görünene inanmak mı? Varlık dediğimiz şey, zaman karşısında sabit kalabilir mi? Bu sorular, yalnızca otomotiv dünyasına…

Amaar ne demek? Sosyolojik bir anlam arayışının başlangıcı Toplumsal yaşamı anlamaya çalışırken en çok zorlayan şeylerden biri, kelimelerin sabit bir anlama sahip olmaması. Bir sözcük bazen bir coğrafyada gündelik bir ifade olurken, başka bir yerde kimlik, aidiyet ya da direnç biçimine dönüşebiliyor. “Amaar ne demek?” sorusu da tam olarak böyle bir belirsizlik alanına açılıyor. Tek bir sözlük karşılığıyla sınırlandırılamayan, farklı toplumsal bağlamlarda farklı anlam katmanları kazanan bir ifade gibi düşünülebilir. Bu yazıda “amaar”ı yalnızca dilsel bir merak konusu olarak değil, toplumsal yapıların bireylerle nasıl etkileşime girdiğini anlamaya yarayan bir pencere olarak ele alıyorum. Çünkü sosyolojik açıdan her kelime, sadece bir…

Piyade er ne anlama gelir? Askerlik kavramından toplumsal yapıya uzanan bir okuma “Piyade er ne anlama gelir?” sorusu ilk bakışta sadece askeri bir terim gibi duruyor. Ama İstanbul’da, özellikle toplu taşımada ya da bir kahve molasında bu konunun açıldığı sohbetleri dinlediğinizde, meselenin sadece bir rütbe tanımından ibaret olmadığını fark ediyorsunuz. İnsanların zihninde bu ifade; disiplin, zorunlu hizmet, erkeklik algısı ve hatta sınıfsal konum gibi pek çok şeyi aynı anda tetikliyor. Ben İstanbul’da, sivil toplum alanında çalışan biri olarak bu tür kavramların sokakta nasıl karşılık bulduğunu sık sık gözlemliyorum. Askerlik konuşulurken bir anda sınıf, cinsiyet ve fırsat eşitliği gibi konular aynı…

Alüminyum pencere soğuk geçirir mi? Güç ilişkileri, mekân ve siyasal düzen üzerine bir okuma Batimatbaa okurları için hazırlanan bu yazı, PVC mi alüminyum mu daha iyidir konusunda rehber niteliği taşıyor. Bir yapının penceresine bakarken çoğu insan için mesele basittir: Soğuk geçiriyor mu, geçirmiyor mu? Ancak bu tür gündelik sorular bile, daha geniş bir siyasal çerçevede düşünüldüğünde, toplumsal düzenin nasıl kurulduğunu, kaynakların nasıl dağıtıldığını ve yaşam alanlarının nasıl “yönetildiğini” anlamak için güçlü bir metafora dönüşebilir. “Alüminyum pencere soğuk geçirir mi?” sorusu, yalnızca bir yapı fiziği sorusu değil; aynı zamanda iktidar, ekonomi ve yurttaşlık ilişkilerinin mekân üzerinden nasıl şekillendiğine dair bir tartışma…