Gündoğdu Ne Demek TDK? Bir Sözcüğün Ontolojisine Felsefi Bir Yolculuk Giriş: Filozofun Gözünden Bir Sözcüğün Şafağı Bir filozof için her kelime, yalnızca seslerin birleşimi değil; bir varlık bildirimidir. “Gündoğdu” sözcüğü de bunlardan biridir. TDK’ye göre anlamı sade görünür: “Güneşin doğması, günün başlaması.” Ancak felsefi açıdan bu tanım, hem ontolojik hem de epistemolojik sorulara kapı aralar. Çünkü her “doğuş”, bir varlığın kendini gösterme biçimidir; her “gündoğumu”, bilginin, bilincin ve ahlâkın yeniden doğduğu bir andır. TDK Tanımının Felsefi Katmanları Türk Dil Kurumu “Gündoğdu” kelimesini, “günün doğduğu an” ya da “güneşin ufukta görünmeye başladığı vakit” olarak tanımlar. Yani bir doğa olayı. Fakat dil,…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Gülşen Kaç Kilo? Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri ve Vücut İmajı Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Toplumsal yapıları ve bireylerin etkileşimini anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, insanların kendilerini toplumsal dünyada nasıl tanımladıkları, kimliklerini nasıl inşa ettikleri, davranışlarını hangi normların şekillendirdiği üzerinde düşünmek hep ilgi uyandırmıştır. Her birey, toplumsal cinsiyet, kültürel normlar ve güç ilişkileriyle şekillenen bir dünyada varlık gösterir. Toplumların, özellikle kadınları, belirli fiziksel özellikler üzerinden değerlendirmesi ve bu değerlendirmenin bireylerin özsaygısını nasıl etkileyebileceği sorusu, önemli bir sosyolojik tartışma alanı sunmaktadır. Bugün, popüler Türk sanatçısı Gülşen’in kilosu üzerine odaklanacak, fakat sadece bu soruya odaklanmayacağız. Aslında, bu soru üzerinden toplumsal normlar, cinsiyet rolleri…
Yorum BırakKadınlarda Kansızlık Belirtileri Nelerdir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Bir Bakış Empatiyle Başlayan Bir Yolculuk: Sağlığın Cinsiyetle Kesiştiği Noktalar Bazen bir arkadaşımızın sürekli yorgun hissettiğini, başının döndüğünü ya da solgun göründüğünü fark ederiz. “Belki de kansızlık vardır,” der geçeriz. Fakat bu basit gibi görünen sağlık sorunu, aslında toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik dinamikleri ve sosyal adalet meseleleriyle derinden kesişir. Çünkü kadınlar için kansızlık yalnızca tıbbi bir durum değil; aynı zamanda onların sosyal, ekonomik ve kültürel koşullarla şekillenen bir yaşam deneyimidir. Kansızlık, yani anemi, kadınlarda erkeklere oranla çok daha yaygındır. Bunun nedeni sadece biyolojik farklılıklar değildir; menstruasyon, gebelik, beslenme alışkanlıkları,…
6 YorumGörme Engelli Nasıl Olur? Tarihsel Arka Plan, Modeller ve Güncel Tartışmalar “Görme engelli nasıl olur?” sorusu, bir tıbbi durumun ötesinde; toplumsal, teknolojik ve kültürel boyutları olan geniş bir alana işaret eder. Görme kaybı kimi zaman doğuştan, kimi zaman yaşamın ilerleyen dönemlerinde hastalıklar, kazalar ya da yaşlanma ile ortaya çıkar. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre en az 2,2 milyar insanın görme yetisinde sorun vardır ve bunun yaklaşık yarısı önlenebilir ya da hâlâ ele alınmamış durumdadır. Bu veri, meselenin yalnızca tıp değil, aynı zamanda kamusal politika, eğitim ve erişilebilirlik başlıklarını da içerdiğini gösterir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Tarihsel Arka Plan: Braille’den Bastona Görme engelli bireylerin eğitime…
6 YorumDenizin Sessiz Kahramanları: Güverte Lostromosu Ne Demek? Deniz, insanoğlunun en eski yol arkadaşı… ama aynı zamanda en büyük sınavlarından biri. Dalgaların arasında, rüzgârla mücadele ederken düzeni koruyan, geminin kalbini yöneten bir figür vardır: güverte lostromosu. Bu yazıda sadece bu unvanın teknik anlamına değil, aynı zamanda denizcilik dünyasındaki toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet dinamiklerine de bakacağız. Çünkü “lostromos” olmak sadece bir görev değil, aynı zamanda bir duruş — adalet, sorumluluk ve liderlik duruşudur. Güverte Lostromosu Nedir? Görev ve Sorumluluklar Kısaca tanımlamak gerekirse, güverte lostromosu gemide güverte personelinin başında bulunan, iş bölümü yapan ve operasyonları yöneten kişidir. Lostromos, kaptanın direktiflerini uygular,…
4 YorumCebelitarık Boğazı nasıl yazılır? Dilbilgisi, tarih ve adlandırma tartışmaları Cebelitarık Boğazı doğru yazımıyla iki kelimeden oluşur; her ikisi de özel ad olduğu için büyük harfle başlar. Coğrafi özel adlara ek geldiğinde kesme işareti kullanılır: “Cebelitarık Boğazı’nda şiddetli akıntılar görülür.” örneğinde olduğu gibi. Bu kural, Türk Dil Kurumu’nun yazım ilkelerinde özel adlara gelen eklerin kesmeyle ayrılacağını belirten maddeye dayanır. [1] “Cebelitarık” mı, “Cebelitarik” mi? Neden noktalı ı? Türkçede Arapça kökenli “Cebelitarık” adı, köken anlamı “Tarık’ın dağı” olan Cebelü Târık / Jabal Ṭāriq tamlamasından gelir. Güncel Türkçe kullanımda noktalı “ı” harfiyle yazılır ve sonuna gelen “Boğazı” sözcüğüyle birlikte birleşik bir özel ada…
8 YorumKatılan Duruşmaya Katılmak Zorunda Mı? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Analiz Bir toplumda adaletin nasıl işlediği, yalnızca hukukun somut kurallarına değil, aynı zamanda toplumsal normlar, değerler ve kültürel pratiklerle şekillenen daha karmaşık dinamiklere de dayanır. Duruşmaya katılma zorunluluğu gibi bir durum, sadece hukuki bir mesele değil, bireylerin toplumla olan ilişkileri, rolleri ve bu rollerin toplumsal yapıya nasıl etki ettiğini gösteren önemli bir örnektir. Bir araştırmacı olarak, bu konuya yalnızca hukuki bir çerçeveden bakmak değil, aynı zamanda toplumun bireyler üzerindeki etkisini anlamaya çalışmak da önemlidir. Duruşmalar ve katılım zorunluluğu, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşiminin ne kadar derinlemesine olduğunu gözler…
Yorum BırakBir Kumaşın İzinde: Gömleklik Kumaşın Tarihsel Serüveni ve Toplumsal Dönüşümdeki Rolü Geçmişin tozlu sayfalarını karıştırırken, bir kumaş parçasının bile insanlık tarihini nasıl şekillendirdiğini görmek beni her defasında büyüler. Kumaş, sadece bir giyim malzemesi değil; bir çağın ruhunu, bir toplumun sınıf yapısını, hatta bir medeniyetin teknolojik seviyesini yansıtan sessiz bir tanıktır. Bugün sizlerle gömleklik kumaş kavramının ardındaki tarihsel yolculuğu keşfedeceğiz. Çünkü bazen bir iplik, bir imparatorluğun hikâyesini anlatır. — Gömleklik Kumaş Nedir? Gömleklik kumaş, adından da anlaşılacağı üzere gömlek üretiminde kullanılan özel dokuma kumaş türlerine verilen genel addır. Bu kumaşlar genellikle pamuk, keten, ipek veya bu liflerin karışımlarından üretilir. İnce dokulu,…
Yorum BırakGirgiç Ne Demek? Tarihsel Bir Bakış ve Toplumsal Yansıması Bir Tarihçinin Samimi Girişi: Geçmişi Anlamaya Çalışmak Bir kelimenin kökenine ve anlamına bakarken, aslında geçmişe doğru yapılan bir yolculuğa çıkmış oluruz. Kelimeler, yalnızca birer iletişim aracı olmanın ötesinde, toplumsal yapının, kültürün, hatta bir dönemin özüdür. “Girgiç” kelimesi de tam bu noktada bize geçmişin izlerini ve toplumsal dönüşümlerin etkilerini anlatan bir kavram olarak karşımıza çıkar. Peki, bu kelime gerçekten ne anlama gelir ve ne zaman, nasıl kullanılmıştır? Girgiç: Kelimenin Kökeni ve İlk Kullanım Alanları Girgiç kelimesi, tarihsel süreçte kökenini, Türk halklarının kullandığı eski kelimelerden alır. Eski Türkçede “girgiç” kelimesi, genellikle “yalancı, dolandırıcı,…
Yorum BırakMerhaba sevgili okur, Bazı mekânlar vardır; sadece taş, tuğla ya da demirden değil, aynı zamanda hafızadan ve duygulardan yapılır. İşte İzmir Tarihi Havagazı Fabrikası da tam olarak böyle bir yer. Bir zamanlar şehrin ışığını sağlayan bu fabrika, bugün İzmir’in kültürel kalbinin attığı bir buluşma noktası haline geldi. “İzmir Tarihi Havagazı Fabrikası nerede?” sorusunun cevabını verirken, hem verilerden hem de insan hikâyelerinden beslenelim. İzmir Tarihi Havagazı Fabrikası Nerede? İzmir Tarihi Havagazı Fabrikası, Alsancak semtinde, Liman bölgesine yakın bir konumda, Şair Eşref Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir merkezine ve ulaşım hatlarına olan yakınlığıyla kolayca erişilebilen bu alan, 19. yüzyılın ortalarında şehrin aydınlatma…
Yorum Bırak